Chăm sóc sầu riêng sau thu hoạch đóng vai trò quan trọng trong việc quyết định khả năng phục hồi của cây và ảnh hưởng đến năng suất của mùa vụ tiếp theo. Khi sầu riêng mất nhiều tháng tập trung dinh dưỡng để nuôi trái, cây thường sẽ suy kiệt, khiến cho bộ rễ hoạt động kém, khả năng sinh trưởng kém, từ đó dễ có nguy cơ mắc bệnh như vàng lá, thối rễ hay xì mủ thân tăng cao
Nếu sầu riêng được chăm sóc đúng kỹ thuật, cây sẽ nhanh chóng phục hồi, ra đọt khỏe mạnh, phát triển ổn định và tích lũy đủ dinh dưỡng để chuẩn bị cho vụ trái tiếp theo. Thông qua bài viết này, Vimicro sẽ hướng dẫn bà con về quy trình chăm sóc sầu riêng sau thu hoạch đạt hiệu quả tốt nhất, giúp cây phục hồi nhanh chóng, phát triển bền vững và đạt năng suất cao trong mùa vụ tiếp theo
Chăm sóc sầu riêng sau thu hoạch là bước quan trọng giúp cây nhanh phục hồi, tái tạo bộ rễ, phát triển tán lá khỏe và chuẩn bị cho mùa vụ mới
Nguyên nhân vườn sầu riêng bị suy sau thu hoạch
Nhiều vườn sầu riêng sau thu hoạch xuất hiện các hiện tượng như đọt ra chậm, lá vàng, cây phát triển chậm hoặc dễ bị sâu bệnh tấn công. Đây được xem là tình trạng khá phổ biến vì cây đã dành nhiều dinh dưỡng cho quá trình nuôi trái. Sau đây là những nguyên nhân chính khiến vườn sầu riêng bị suy yếu sau thu hoạch:
Cây bị suy kiệt do tập trung dinh dưỡng nuôi trái
Trong suốt quá trình nuôi trái, sầu riêng đã phải sử dụng rất nhiều chất dinh dưỡng để nuôi trái. Vì thế, sau khi thu hoạch, cây thường bị hao hụt chất dinh dưỡng, sức sống giảm và trở nên suy yếu. Nếu nhà vườn không có biện pháp xử lý kịp thời, cây sẽ phục hồi chậm, ra đọt yếu và ảnh hưởng đến khả năng ra hoa, đậu trái kém ở giai đoạn tiếp theo
Xiết nước kéo dài khiến cây suy yếu
Hiện nay, nhiều nhà vườn áp dụng biện pháp xiết nước để tạo giai đoạn khô hạn nhằm kích thích sầu riêng ra hoa. Tuy nhiên, sử dụng biện pháp xiết nước kết hợp cùng phủ bạt trong thời gian dài sẽ làm ảnh hưởng đến sinh trưởng, cây dần suy yếu và giảm tuổi thọ.
Quá trình xiết nước kéo dài, khiến cây bị thiếu nước cho các quá trình sinh trưởng và phát triển
Bộ rễ suy yếu, khả năng hấp thu giảm
Sau thời gian dài nuôi trái, đặc biệt là hệ rễ tơ, bộ rễ của cây thường hoạt động kém hơn. Khi bộ rễ yếu, sầu riêng sẽ hấp thu nước và dinh dưỡng kém, khiến cho quá trình phục hồi diễn ra chậm và ảnh hưởng đến sự phát triển của cơi đọt mới
Biện pháp xử lý ra hoa bằng hóa chất
Hiện nay, xử lý ra hoa nghịch vụ bằng hóa chất khá phổ biến. Khi sử dụng các loại hóa chất có các thành phần như Paclobutrazol hoặc Thiourea , không những khiến cho sầu riêng bị yếu đi mà còn mất nhiều thời gian để phục hồi. Việc sử dụng hoá chất có thể khiến cây sầu riêng giải quyết được tình trạng tức thời, nhưng lạm dụng quá nhiều khiến cây mất cân bằng tự nhiên, ảnh hưởng đến quá trình sinh trưởng và gây chết cây
Tán cây già, khả năng quang hợp giảm
Sau một vụ thu hoạch sầu riêng, nhiều lá cây già hoặc bị sâu bệnh hại, khiến cho cây giảm khả năng quang hợp. Khi cây sầu riêng tạo ít chất dinh dưỡng, quá trình phục hồi diễn ra chậm, làm ảnh hưởng đến quá trình sinh trưởng của cây
Lạm dụng phân bón hóa học
Việc sử dụng phân bón hóa học quá mức sẽ khiến cho đất trồng bị thoái hóa, ảnh hưởng đến sự phát triển của bộ rễ và đặc biệt sẽ làm mất cân bằng hệ vi sinh trong đất. Điều này khiến cho sầu riêng giảm khả năng kháng sâu bệnh và khiến cây bị ngộ độc trong thời gian dài
Lạm dụng phân bón hóa học đã và đang gây ra những hậu quả nghiêm trọng đối với đất, cây trồng, môi trường và sức khỏe con người
Nguy cơ sâu bệnh gia tăng
Khi sầu riêng có sức đề kháng thấp, rất dễ bị nấm và côn trùng tấn công. Sau đây là một số bệnh mà sầu riêng dễ gặp phải sau thu hoạch gồm
- Thối rễ do nấm Phytophthora.
- Vàng lá do bộ rễ suy yếu hoặc tuyến trùng gây hại.
- Xì mủ, chảy nhựa.
- Nấm hồng, thán thư trên cành và lá.
Nếu bà con không có phát hiện và xử lý sớm, các bệnh này sẽ lây lan và khiến cây phục hồi chậm, ảnh hưởng đến năng suất mùa vụ
Chăm sóc chưa đúng kỹ thuật
Nếu không áp dụng kỹ thuật chăm sóc sầu riêng sau thu hoạch hợp lý sẽ khiến cho cây hồi phục chậm, chẳng hạn như
- Không vệ sinh vườn sau thu hoạch.
- Bón quá nhiều phân đạm.
- Để vườn bị ngập nước.
- Không cắt tỉa cành già, cành sâu bệnh.
- Không cải tạo đất và phục hồi bộ rễ.
Việc chăm sóc đúng kỹ thuật ngay sau thu hoạch sẽ giúp cây nhanh lấy lại sức, phát triển cơi đọt khỏe, tăng khả năng chống chịu sâu bệnh và tạo nền tảng cho vụ ra hoa, đậu trái đạt năng suất cao.
Thời điểm nào thích hợp để phục hồi cây sầu riêng sau thu hoạch?
Thời điểm để bà con tiến hành phục hồi vườn sầu riêng là ngay sau một vụ mùa kết thúc, từ khoảng 7 đến 10 ngày. Vào thời điểm này, cây sầu riêng vẫn còn đủ khả năng hấp thụ các chất dinh dưỡng nên khi tiến hành phục hồi cây vào thời điểm này thì cây sẽ phục hồi nhanh chóng và tiếp tục chuẩn bị cho một vụ mùa tiếp theo
Thời gian tiến hành phục hồi cây sầu riêng tuỳ thuộc từng khu vực
- Đông Nam Bộ: Thời gian thu hoạch chủ yếu từ tháng 5 đến tháng 7. Việc phục hồi sầu riêng thường bắt đầu ngay trong khoảng thời gian này.
- Đồng bằng sông Cửu Long: Thời gian thu hoạch có thể kéo dài từ tháng 5 đến tháng 8, thông thường việc phục hồi cũng thực hiện ngay sau mùa vụ kết thúc
- Các tỉnh miền Đông và Tây Nguyên: Nhiều vườn thu hoạch từ tháng 8 đến tháng 10, nên việc phục hồi cây sẽ bắt đầu sau thời điểm này.
Quy trình chăm sóc sầu riêng sau thu hoạch hiệu quả
Sau khi thu hoạch sầu riêng, cây cần thời gian để phục hồi bộ rễ, tích lũy dinh dưỡng, tạo tán lá mới và bước vào chu kỳ ra hoa mới. Việc chăm sóc sầu riêng sau thu hoạch không chỉ giúp cây hạn chế sâu bệnh, lấy lại sức mà còn tăng khả năng ra hoa đồng đều để chuẩn bị bước vào mùa vụ năng suất tiếp theo
Vệ sinh vườn sau thu hoạch
Ngay sau khi thu hoạch sầu riêng, nhà vườn cần tiến hành thu gom toàn bộ trái rụng, lá già và các cành bị bệnh sót lại trong vườn. Đồng thời tiến hành, phát quang cỏ dại và khơi thông các rãnh nước thông thoáng, để hạn chế độ ẩm cao tạo điều kiện cho mầm bệnh phát triển
Cắt tỉa cành tạo tán
Nhà vườn tiến hành cắt bỏ những cành sâu bệnh, cành khô, gãy và cành mọc sâu bên trong tán. Việc tỉa cành này giúp cho cây hấp thụ ánh sáng tốt hơn, giảm tình trạng sâu bệnh gây hại, đồng thời tạo diều kiện cho cây tập trung dinh dưỡng nuôi các cành khỏe
Cắt tỉa cành tạo tán cho vườn sầu riêng sau thu hoạch
Rửa vườn và phòng trừ nấm bệnh
Sau khi đã cắt tỉa cành, cây thường xuất hiện nhiều vết thương do cắt cành và cuốn trái. Đây được xem là cửa ngõ để nấm bệnh tấn công, đặc biệt trong tình trạng mưa nhiều. Vì vậy, nhà vườn cần chủ động rửa vườn để phòng các bệnh như xì mủ cho thân, thán thư và nấm hồng kết hợp cùng các giải pháp phù hợp, ưu tiên chế phẩm sinh học để giảm áp lực của mầm bệnh.
Phục hồi bộ rễ và cải tạo đất
Bộ rễ đóng vai trò quan trọng và chịu ảnh hưởng nhiều nhất trong giai đoạn mang trái. Nhà vườn nên tiến hành xới đất, bổ sung chất hữu cơ kết hợp cùng sử dụng các chế phẩm vi sinh để tăng hệ vi sinh vật có lợi trong đất. Điều này không chỉ cải thiện được độ tơi xốp của đất mà còn kích thích rễ non phát triển tốt.
Bón phân phục hồi dinh dưỡng
Khi cây đã tiêu hao nhiều năng lượng trong giai đoạn nuôi trái, cây cần được bổ sung đầy đủ các chất dinh dưỡng. Bà con nên tiến hành bón phân hữu cơ kết hợp với các nguyên tố đa lượng, trung lượng và vi lượng theo nhu cầu của cây. Lưu ý, không nên tiến hành bón quá nhiều phân đạm trong một lần vì có thể khiến cây ra đọt non quá mạnh, mất cân bằng dinh dưỡng và tăng nguy cơ sâu bệnh
Đối với những vườn có đất bạc màu hoặc canh tác lâu năm, việc bổ sung hữu cơ sau thu hoạch càng cần được chú trọng
Quản lý nước tước
Nước đóng vai trò quan trọng trong quá trình phát triển của cây trồng. Đối với quá trình sau thu hoạch, bà con cần duy trì độ ẩm đất ổn định, không để đất quá khô hoặc ngập úng, nhưng vẫn đảm bảo vườn thông thoáng để thoát nước tốt. Việc cung cấp đầy đủ nước cho cây trồng giúp cây hấp thụ đầy đủ các chất dinh dưỡng từ đó sẽ giúp cây nhanh phục hồi
Chăm sóc đợt đọt mới sau thu hoạch
Khi sầu riêng bắt đầu ra cơi đọt mới, bà con cần bổ sung chất dinh dưỡng cân đối để giúp đọt non phát triển khỏe mạnh và lá nhanh chuyển sang giai đoạn bánh tẻ. Đồng thời, Vimicro khuyến khích bà con thường xuyên kiểm tra vườn để phát hiện sớm các đối tượng gây hại như sâu ăn lá, bọ trĩ, nhện đỏ và các bệnh do nấm. Việc phòng trừ kịp thời sẽ giúp cơi đọt phát triển đồng đều, tạo tiền đề cho quá trình phân hóa mầm hoa và mang lại năng suất cao ở vụ tiếp theo.
Những dòng chế phẩm sinh học hỗ trợ phục hồi sầu riêng sau thu hoạch
Combo rửa vườn Nano Cu và Micro Fu
Sau mỗi đợt thu hoạch sầu riêng, bà con nên tiến hành rửa vườn để loại bỏ nấm, vi khuẩn, thán thư tồn đọng trên thân, cành và lá. Combo rửa vườn Nano Cu và Micro Fu được Vimicro khuyến nghị sử dụng sau thu hoạch để làm sạch vườn, giảm áp lực mầm bệnh và tạo điều kiện cho cây phục hồi tốt hơn.
Nano Cu
- Hỗ trợ làm sạch thân, cành và lá sau thu hoạch.
- Giúp hạn chế nấm, vi khuẩn gây hại trên bề mặt cây.
- Tăng sức chống chịu cho cây trong giai đoạn phục hồi.
Micro Fu
- Hỗ trợ phòng các bệnh do nấm gây ra.
- Giúp bảo vệ bộ lá và cành non khi cây bắt đầu ra cơi đọt.
- Kết hợp với Nano Cu giúp tăng hiệu quả rửa vườn sau thu hoạch.
Hướng dẫn sử dụng: Pha 1 gói Micro Fu và 1 chai Nano Cu với 200-400 lít nước , sau đó phun đều toàn bộ vườn, bao gồm cả thân, lá và khu vực xung quanh gốc. Nên thực hiện vào sáng sớm hoặc chiều mát để đạt hiệu quả tối ưu.
Combo rửa vườn Micro Fu và Nano Cu có tác dụng rửa sạch vườn và phục hồi cây sau thu hoạch
Chế phẩm sinh học Mi Lero – Giải pháp toàn diện từ rễ đến ngọn
Thuốc sinh học kích rễ Mi Lero giúp kích thích ra rễ, giúp thân khỏe mập, lá xanh dày và tăng cường sức đề kháng toàn diện. Thuốc trừ bệnh sinh học này thường được sử dụng phục hồi sầu riêng sau thu hoạch và hạn chế các tác nhân gây bệnh cho cây
Tricho Mix
Thuốc sinh học Tricho Mix có tác dụng cải tạo đất, bổ sung các chủng vi sinh vật có lợi và hạn chế được tình trạng nấm bệnh trong đất. Ngoài ra, còn tăng sức đề kháng, kích thích quá trình sinh trưởng của cây trồng, hỗ trợ hạn chế nấm bệnh trong đất, kích thích ra rễ mạnh. Chế phẩm sinh học này cũng thường được sử dụng cho sầu riêng sau thu hoạch
Chăm sóc sầu riêng sau thu hoạch đóng vai trò quan trọng trong việc quyết định khả năng phục hồi của cây và ảnh hưởng đến năng suất mùa vụ tiếp theo. Bà con cần thực hiện đầy đủ các bước như vệ sinh vườn, cắt tỉa cành, cải tạo đất, phục hồi bộ rễ, bổ sung dinh dưỡng và chủ động phòng trừ sâu bệnh sẽ giúp cây nhanh lấy lại sức, phát triển cơi đọt khỏe và tích lũy đủ dinh dưỡng.
Ngoài việc áp dụng đúng kỹ thuật chăm sóc sầu riêng sau thu hoạch, bà con có thể lựa chọn giải pháp sinh học của Vimicro để hỗ trợ cây phục hồi bền vững, nâng cao sức chống chịu và tạo nền tảng cho một vụ mùa đạt năng suất, chất lượng cao.
