Cây hồ tiêu là loại cây trồng phổ biến ở Việt Nam, cần giá đỡ để phát triển. Kỹ thuật kéo chuỗi cây tiêu đóng vai trò quan trọng, giúp cây bám chắc vào trụ, phân bố đều, kéo dài chuỗi tiêu và tăng năng suất cây trồng. Nếu bà con nông dân thực hiện đúng cách, quá trình chăm sóc cây hồ tiêu sẽ dễ dàng hơn. Ngược lại, nếu thực hiện sai kỹ thuật, sẽ khiến cho cây trồng suy yếu, dễ bị sâu bệnh tấn công và giảm năng suất.
Vậy trong giai đoạn kéo chuỗi, bà con cần chú ý những gì? Hãy cùng Vimicro tìm hiểu chi tiết dưới đây.
Kinh nghiệm kéo chuỗi hồ tiêu đúng thời điểm và kỹ thuật là yếu tố quyết định đến khả năng ra hoa, đậu trái và năng suất cuối vụ
Kéo chuỗi cây tiêu là gì?
Kéo chuỗi là giai đoạn các gié hoa (chuỗi hoa) của cây hồ tiêu phát triển dài ra trước khi nở và đậu trái. Đây được xem là thời điểm quyết định số lượng trái trên mỗi chuỗi và ảnh hưởng đến tỷ lệ đậu trái cũng như năng suất của vườn tiêu
Thời gian kéo chuỗi hồ tiêu thường khoảng 15 – 30 ngày, tuỳ thuộc vào từng giống hồ tiêu, thời tiết và cách chăm sóc hợp lý
Trong giai đoạn kéo chuỗi cây tiêu, cây sẽ cần một lượng lớn nước và chất dinh dưỡng để phát triển chuỗi. Chuỗi hoa phát triển càng dài thì số lượng hoa trên mỗi chuỗi thường càng nhiều , tạo điều kiện quan trọng để tăng tỷ lệ đậu trái
Chuẩn bị trước khi tiến hành kéo dây hồ tiêu
Trước khi bắt đầu kéo chuỗi dây hồ tiêu, bà con cần chuẩn bị kỹ một số vật dụng sau đây:
Trụ tiêu:
Bà con có thể dùng trụ bê tông hoặc trụ gạch hoặc có thể sử dụng các trụ cây trồng như cây gòn, muồng đen, keo, lồng mứt. Lưu ý, trụ sống nên trồng trước 6 đến 12 tháng để cây đủ lớn và chắc mới trồng tiêu được. Khoảng cách giữa các trụ thường từ 2,5–3 m, tùy giống tiêu, loại trụ và điều kiện canh tác của từng vườn.
Bầu giống và trồng ban đầu: Bà con nên lựa chọn hom từ những cây tiêu mẹ khỏe mạnh, không sâu bệnh, có 4–6 mắt, dài khoảng 25–30 cm. Khi trồng, đặt bầu giống nghiêng khoảng 30–45° về phía trụ, cách gốc trụ 10–15 cm. Trong giai đoạn mới trồng, nhà vườn nên tiến hành che nắng tốt bằng lá chuối, lá dừa hoặc lưới che để cây bén rễ và hồi nhanh.
Dụng cụ: Bà con nên chuẩn bị dây nilon hoặc vải mềm (không dùng dây chuối, dây rừng dễ mục gây bệnh), kéo sắc, thang chắc chắn, cuốc nhỏ để đào rãnh (khi đôn dây).
Chỉ nên kéo dây trên những cây khỏe, bộ lá xanh tốt, không bị vàng lá, thối rễ hoặc nhiễm sâu bệnh nặng
Kỹ thuật kéo chuỗi (buộc dây) cơ bản
Thời điểm:
Khi cây tiêu cao khoảng 30–40 cm (sau khi trồng được 1–2 tháng). Lúc này, bà con cần tiến hành buộc dây định kỳ, khoảng 1 lần/tuần, theo chiều cao của cành mới mọc (cành tược)
Cách thực hiện:
- Nhà vườn cần tiến hành buộc dây quanh đốt (vị trí có rễ khí sinh) để rễ tiêu bám chắc vào trụ.
- Khi buộc, hãy hướng dây nghiêng về phía trụ và bắt đầu buộc cách gốc trụ khoảng 15–20 cm. Dẫn dây tiêu sao cho bám đều xung quanh thân trụ, giúp cây có tán cân đối, không bị nghiêng ngả một bên.
- Sau đó, tiến hành giữ lại 2-5 dây thân chính khỏe mạnh nhất trên mỗi trụ (tùy loại trụ: trụ bê tông giữ ít hơn, trụ sống giữ nhiều hơn). Nhà vườn nên tiến hành cắt bỏ dây yếu, dây thừa.
Tạo hình ban đầu: Nếu hồ tiêu đã cao khoảng 60–80 cm mà vẫn chưa cho ra cành ngang, bà con nên tiến hành bấm ngọn để kích thích ra nhiều cành. Ngoài ra, còn tiến hành cắt bỏ hết cành lá gần gốc (cách mặt đất 10–15 cm) để vườn thoáng đãng, giảm nguy cơ bị nấm bệnh từ đất bắn lên lá.
Lưu ý quan trọng: Dùng dây mềm, buộc không quá chặt để tránh siết thân, gây vết thương và nhiễm bệnh. Thực hiện vào ngày khô ráo.
Kỹ thuật kéo chuỗi tiêu ra hoa đồng loạt, giúp bà con đạt được chuỗi tiêu dài và năng suất cao
Kỹ thuật đôn dây giúp tăng cành quả trên cây hồ tiêu
là một kỹ thuật chăm sóc quan trọng trong giai đoạn kiến thiết cơ bản của cây hồ tiêu sau 1 đến 2 năm trồng. Kỹ thuật này cũng giúp tạo thêm rễ mới, góp phần tăng số lượng cành quả giúp cho cây khoẻ mạnh và bền vững hơn
Thời điểm thực hiện:
Khi hồ tiêu đã leo lên cao khoảng 1,4 – 1,5 m và có 2–3 cành quả trở lên. Thường tiến hành sau 12–14 tháng trồng, tốt nhất vào đầu mùa mưa.
Quy trình đôn dây:
- Chọn 3–5 dây khỏe mạnh, đang mang cành quả.
- Gỡ dây ra khỏi trụ một cách nhẹ nhàng từ dưới lên, tránh làm gãy dây
- Bà con tiến hành cắt bỏ hết lá ở phần thân dưới của dây (phần sẽ chôn xuống đất).
- Đào rãnh tròn quanh gốc trụ, sâu 15–20 cm, cách gốc 20–30 cm.
- Khoanh tròn phần thân đã cắt lá vào trong rãnh, rồi lấp một lớp đất mỏng lên trên. Phần ngọn còn lá và cành quả thì buộc lại vào trụ.
- Tưới nước giữ ẩm ngay sau khi đôn. Che nắng nhẹ trong khoảng 1 tuần đầu để cây không bị sốc.
Lưu ý quan trọng:
- Chỉ đôn những dây khỏe, bỏ qua dây yếu hoặc bị bệnh.
- Sau khi đôn, không bón phân ngay gần rãnh để tránh làm thối thân và rễ non.
- Theo dõi độ ẩm đất trong 2–3 tuần đầu, giữ đất đủ ẩm nhưng không để úng nước để phần thân được chôn nhanh, hình thành rễ mới.
Nhờ đôn dây cây có bộ rễ khỏe hơn, hút dinh dưỡng tốt hơn, và đặc biệt là tăng số lượng cành quả ở tầng thấp
Các lưu ý quan trọng khi kéo chuỗi hồ tiêu
Giai đoạn kéo chuỗi là thời điểm cây hồ tiêu cần được chăm sóc kỹ thuật đúng cách để tạo tiền đề cho quá trình ra hoa và đậu trái. Bên cạnh việc cung cấp đầy đủ dinh dưỡng và nước, nhà vườn cần tiến hành kiểm tra tình trạng bộ rễ, bộ lá, cũng như công tác phòng trừ sâu gây bệnh. Việc quản lý tốt các yếu tố này sẽ giúp chuỗi hoa phát triển dài, khỏe, tăng tỷ lệ đậu trái và góp phần nâng cao năng suất, chất lượng hồ tiêu khi thu hoạch.
Phòng ngừa bệnh hại hồ tiêu
- Bà con nên sử dụng các dây buộc mềm như nilon hoặc vải mềm, tránh tình trạng buộc quá chặt tạo vết thương cho cây
- Không nên dùng dây chuối, dây rừng hoặc vật liệu dễ mục vì chúng sẽ gây tình trạng thối thân và nhiễm nấm bệnh
- Nên thường xuyên cắt bỏ các cành lá già, các cành bị bệnh, giữ cho vườn thông thoáng
- Tránh tình trạng buộc dây hoặc đôn dây vào những ngày mưa nhiều. Độ ẩm cao sẽ khiến cho hồ tiêu dễ nhiễm các loại bệnh do nấm Phytophthora (bệnh thối gốc, thối rễ) gây ra và các bệnh khác
Chăm sóc đúng kỹ thuật
- Tưới nước và giữ ẩm: Bà con cần tiến hành tưới nước đều đặn, cần kết hợp phủ gốc cây bằng rơm rạ, xơ dừa, cỏ khô hoặc lá mục (phủ cách gốc 10–20 cm, dày 5–10 cm) để giữ ẩm lâu, giảm nóng và hạn chế cỏ dại.
- Bón phân: Đây được xem là thời điểm cây cần nhiều dinh dưỡng để phát triển chuỗi hoa và chuẩn bị cho quá trình đậu trái. Vì thế, bà con nên bón phân cân đối giữa đạm (N), lân (P), kali (K), kết hợp bổ sung các nguyên tố trung, vi lượng như canxi (Ca), magie (Mg), bo (B) và kẽm (Zn).
- Bổ sung Canxi và Bo đúng thời điểm: Canxi giúp cho cuống hoa cứng cáp, hạn chế rụng hoa, trong khi Bo sẽ hỗ trợ quá trình thụ phấn, thụ tinh và nâng cao tỷ lệ đậu trái. Đây là hai dưỡng chất rất quan trọng trong giai đoạn kéo chuỗi và ra hoa.
- Theo dõi trụ sống: Thường xuyên kiểm tra, cắt tỉa cành trụ để thân không phình to gây chèn ép dây tiêu.
Chăm sóc theo từng giai đoạn sinh trưởng
- Năm thứ 1: Tập trung buộc dây thường xuyên và tạo tán cân đối cho cây.
- Năm thứ 2 trở đi: Thực hiện đôn dây, kết hợp cắt tỉa cành già sau thu hoạch để kích thích ra cành mới.
- Vườn kinh doanh (từ năm thứ 3–4): Hàng năm sau thu hoạch cần cắt bỏ dây còi cọc, dây yếu, và những cành đã cho quả nhiều vụ (thường 2–3 vụ) để cây tập trung dinh dưỡng cho các dây khỏe.
Điều kiện thời tiết
- Mùa khô: Tăng cường tưới bổ sung và che nắng cho cây, đặc biệt là cây mới trồng và sau khi đôn dây.
- Mùa mưa: Đảm bảo hệ thống thoát nước tốt, tránh úng ngập.
Chăm sóc bộ rễ
Bộ rễ hồ tiêu khỏe mạnh sẽ giúp cho cây hấp thụ nước và dinh dưỡng hiệu quả. Bà con nên tiến hành cải tạo đất bằng phân bón hữu cơ, bổ sung các vi sinh vật có lợi và giữ cho đất tơi xốp, thoát nước tốt để hạn chế các bệnh hại rễ.
Chủ động phòng trừ sâu bệnh
Trong điều kiện thời tiết nóng ẩm hoặc đầu mùa mưa, điều kiện được tạo ra cho các đối tượng gây bệnh hại cây trồng như bệnh thán thư, bệnh do nấm Phytophthora, rệp sáp, bọ trĩ và tuyến trùng. Bà con thường xuyên kiểm tra nhà vườn để phát hiện và xử lý kịp thời.
Hạn chế để cây ra đọt non quá mạnh
Khi đọt non phát triển quá mức, cây tiêu tốn nhiều chất dinh dưỡng. Vì thế, bà con cần điều chỉnh chế độ bón phân cho cây trồng hợp lý để cây sinh trưởng cân đối, tập trung nuôi hoa và tăng khả năng đậu trái.
Không lạm dụng chất kích thích sinh trưởng
Việc lạm dụng chất kích thích sinh trưởng hoặc sử dụng không đúng thời điểm có thể khiến cây phát triển mất cân đối, ảnh hưởng đến quá trình ra hoa và đậu trái. Chính vì thế bà con nên sử dụng các dòng sản phẩm theo hướng dẫn của nhà sản xuất và phù hợp với nhu cầu thực tế của hồ tiêu
Theo dõi sự phát triển của chuỗi hoa
Trong suốt giai đoạn kéo chuỗi hồ tiêu, nhà vườn cần quan sát chiều dài chuỗi, màu sắc để kịp thời điều chỉnh chế độ nước tưới, dinh dưỡng hoặc phòng trừ sâu bệnh. Việc theo dõi thường xuyên giúp cho bà con nông dân phát hiện những dấu hiệu bất thường và hạn chế thiệt hại trước khi bước vào giai đoạn nở hoa, đậu trái.
Nên thực hiện khi cây có bộ rễ phát triển tốt, lá xanh, không bị vàng lá, thối rễ hoặc sâu bệnh nặng
Dấu hiệu cây hồ tiêu kéo chuỗi khỏe
Khi áp dụng các giải pháp chăm sóc hồ tiêu ở giai đoạn kéo chuỗi, cây hồ tiêu thường có các đặc điểm sau đây
- Chuỗi hoa phát triển dài và đồng đều.
- Hoa phân bố đều trên gié.
- Cuống hoa xanh, chắc khỏe.
- Bộ lá xanh, dày và ít sâu bệnh.
- Cây sinh trưởng cân đối, không ra quá nhiều đọt non.
- Bộ rễ phát triển tốt.
- Ít xảy ra hiện tượng rụng hoa sinh lý.
Đây là những dấu hiệu cho thấy cây đang có điều kiện thuận lợi để bước vào giai đoạn nở hoa và đậu trái.
Giúp hồ tiêu kéo chuỗi hiệu quả với Micro Blum và Canxi Bo
Để cây hồ tiêu kéo chuỗi đồng đều và chuẩn bị cho giai đoạn ra hoa, bà con có thể kết hợp sử dụng chế phẩm sinh học Micro Blum và chế phẩm sinh học Canxi Bo
Chế phẩm sinh học Micro Blum giúp bổ sung dinh dưỡng trong giai đoạn ra hoa, tạo điều kiện thuận lợi để chuỗi hoa phát triển đồng đều.
- Liều lượng: Pha 250 ml với 200–400 lít nước, phun đều lên tán lá.
- Thời điểm sử dụng: Phun trước và trong giai đoạn ra hoa theo hướng dẫn của nhà sản xuất.
Thuốc trừ bệnh sinh học Canxi Bo cung cấp Canxi và Bo – hai dưỡng chất quan trọng giúp cuống hoa cứng cáp, hỗ trợ quá trình thụ phấn, giảm rụng hoa sinh lý và góp phần nâng cao tỷ lệ đậu trái.
- Liều lượng: Pha 250 ml với 200–400 lít nước, phun đều lên lá và chùm hoa.
- Thời điểm sử dụng: Phun trong giai đoạn kéo chuỗi và ra hoa, định kỳ 7–10 ngày/lần hoặc theo hướng dẫn của nhà sản xuất.
Kết hợp Micro Blum và Canxi Bo để gia tăng hiệu quả kéo chuỗi của cây tiêu
Kết luận
Kéo chuỗi cây tiêu được xem là giai đoạn quyết định số lượng hoa, tỷ lệ đậu trái và năng suất cây tiêu. Nếu muốn chuỗi tiêu dài, có tỷ lệ đậu trái cao, nhà vườn cần chăm sóc cây trồng một cách toàn diện từ lượng nước tưới, dinh dưỡng đến bộ rễ, bộ lá và phòng trừ sâu bệnh
Đặc biệt, bổ sung đầy đủ Kali, Canxi, Bo cùng các nguyên tố trung và vi lượng khác, sẽ giúp cho bộ rễ khoẻ mạnh, tạo tiền đề cho giai đoạn nuôi trái và giúp bà con có một mùa vụ bội thu
